İnsanlık bir bütün olarak ne zaman stresle tanıştı?

İnsanlara refah getireceği düşünülen Sanayi Devrimi sonrasında cemiyet değişmeye maruz kaldı. Bir taraftan daha fazla rahat etme arzulan, diğer taraftan ihtiyaçların çoğalması, insanlar arasında mücadeleyi arttırdı. Daha çok kazanma, daha fazla menfaat sağlama, daha üstün olma isteklerini kamçıladı. Neticede bu gelişmeler, insanlar arasındaki manevî bağlan, sevgiyi, saygıyı, merhameti, yardımlaşmayı zayıflattı. 

Teknoloji bir taraftan kolaylıktan beraberinde getirirken, öte yandan cemiyette manevî bağları kopmuş insanlar üretti ve onları kalabalıklar içinde fert fert yalnız kalmaya mahkûm etti. Baş döndürücü gelişmeler sonrasında ortaya çıkan ve insan ruhunu rahatsız eden makinalaşma da buna eklenince, insan iyice yalnız kaldı.
Ve insanlar eski sakin, sade hayatlarını arar oldular. Her fert şiddetli bir yalnızlık duygusu içinde kıvranmaya başladı. Böylece insanlann en büyük gayesi haline gelen maddî tatmin, beklenenin aksine, sıkıntıyı arttırdı. Tamamen maddî, katı, acımasız ve soğuk bir cazibe ile 20. yüzyıl insanını içinden çıkılmaz bir stresle karşı karşıya bıraktı.

Bu gelişmeler neticede nasıl bir tablo ortaya çıkardı?

Bugünkü medeniyet insanları o kadar çok şeye muhtaç ediyor ki, sonunda aileler arasında bir eşya edinme yansı başlıyor. Eşyalann her gün yeni yeni üretilen farklı çeşitleri reklamlarla insanlara duyuruluyor ve bunlar mutlaka alınması gereken şeyler olarak telkin ediliyor. Ve insanlar birbirlerini sahip oldukları eşyalarıyla değerlendirmeye başlıyorlar. Oysa her ailenin kendisine göre bir geliri vardır. Bu da çoğu zaman, ancak zarurî ihtiyaçtan karşılayabilecek kadardır. Onun dışındakilere yetmez. Ama buna rağmen, tüketim arzusu devamlı kamçılandığı için, aile reisi akşama kadar çalıştığı yetmiyormuş gibi, ayrıca bir de ek iş yaparak masraflan karşılama çaresini arar. Hatta bazan gayri meşru kazanç yollarını dahi dener. Bütün bunlar da onun fazladan yeni sıkıntılara girmesi demektir. Üstüne üstlük, bunca gayrete rağmen sürekli yenilenen "ihtiyaç"lann karşılanamaması, şiddetli aile geçimsizliklerine yol açar.
Böylece insanlar, ne gerçek ihtiyaçlannı yerine getirmiş, ne de ruhî dengesi sağlam bir hayat sürebilmiş olurlar. Hayatın bütün tadı tuzu kaçar.
Özellikle çalışan kesimin karşı karşıya bulunduğu işyeri stresi, bilhassa büyük ve kalabalık şehirlerin kendisine has zorlukları, gürültü, ulaşım güçlükleri, yüzyılımızın önde gelen problemleri arasındadır. "Modern" hayatın meveut olmadığı önceki yüzyıllarda herhalde bu gibi sıkıntılar yoktu.